محمد تقوى قزوينى
25
سفرنامه عتبات ( هند و حج ) ( فارسى )
انجام مناسك حج ، با كشتى « شجاع » دوباره به بمبئى بازمىگردند . اين بار هم اندكى به گردش در بمبئى اختصاص داده و از باغ وحش معروف بمبئى ( باغ رانى ) ، چند مسجد و كليسا و بتكده ديدن مىكند . 4 . چهارمين اثر ، سفرنامه حج « منشىزاده » است كه در رمضان سال 1339 ق از طريق درياى هند به جده رفته و اعمال حج را انجام داده و در مسير بازگشت نيز از بندر عدن و اقيانوس هند به بمبئى رسيده است . اين سفرنامه از آخرين سفرنامههاى قجرى است كه توسط يك روحانى محترم يزدى با نام محمدحسين منشىزاده ( 1323 ش ) صورت گرفته . وى پس از انجام مناسك حج ، به مقصد بمبئى سوار كشتى مىشود ؛ جايى كه يزدىهاى بسيارى از جمله برادر و برادرزاده وى نيز بودند . علت اين سفر ، غير از تنگدستى ، اجراى وصيت برادر در انتقال جنازه وى به عتبات است . در اين سفر ، گزارشهاى تفصيلى از روزهاى اقامت خود در بمبئى و نواحى آن مىدهد و حتى به بازگويى بعضى فيلمهايى كه در آن شهر ديده و حمام مخصوص يزدىها در بمبئى مىپردازد . درنگى بيشتر در باب مؤلف و سفر وى « 1 » مرحوم حجالاسلام و المسلمين حاج ميرزا محمدحسين تقوى قزوينى ، عالم خاندان تقوى قزوينى ، به سال 1265 هجرى شمسى در قزوين چشم به جهان گشود . وى فرزند مرحوم آية الله حاج ميرزا باقر ، فرزند مرحوم آية الله حاج سيد حسن ،
--> ( 1 ) . بيشتر اين اطلاعات را از آقاى سيد محمد باقر تقوى ( فرزند مؤلف ) طى جلسه مشتركى كه با ايشان داشتم ، براساس نوشتهاى كه به تاريخ ارديبهشت 1392 تنظيم و در اختيار قرار دادند ، دريافت كردم . نيز از جناب حجة الاسلام والمسلمين محمودى كه از وابستگان به اين بيت معظم مىباشند ، كمال تشكر را دارم كه با پىگيرىهاى فراوان ، بر امر تحقيق و تصحيح و نشر اين اثر همت گماشتند و بىهيچ چشمداشتى و تنها با هدف حفظ چنين آثار و نشر فرهنگ تشيع ، مواد كار را در اختيارم نهادند تا مطالب ارائه شده ، به شكلى بهتر تدوين شود .